ساختار مقاله نویسی؛ ترتیب استاندارد بخش های مقاله علمی و مدل IMRaD

ساختار مقاله نویسی؛ ترتیب استاندارد بخش های مقاله علمی و مدل IMRaD

آخرین به‌روزرسانی: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ ساختار مقاله نویسی ترتیب بخش های مقاله علمی

ساختار مقاله نویسی؛ ترتیب استاندارد بخش های مقاله علمی و مدل IMRaD

ساختار مقاله نویسی یعنی نظم، ترتیب و منطق قرار گرفتن بخش‌های مقاله در کنار یکدیگر؛ به‌گونه‌ای که خواننده از عنوان و چکیده وارد مسئله پژوهش شود، سپس روش انجام مطالعه را ببیند، یافته‌ها را دنبال کند، تفسیر نتایج را بخواند و در پایان به جمع‌بندی علمی مقاله برسد. ساختار درست مقاله کمک می‌کند متن فقط مجموعه‌ای از بخش‌های جداگانه نباشد، بلکه یک مسیر روشن از «مسئله» تا «نتیجه» بسازد.

بسیاری از مقاله‌ها از نظر داشتن بخش‌های اصلی کامل به نظر می‌رسند، اما از نظر ساختار ضعیف‌اند؛ یعنی مقدمه به هدف مقاله وصل نمی‌شود، روش تحقیق پاسخ‌گوی سوال پژوهش نیست، نتایج به‌درستی با بحث پیوند نمی‌خورند یا نتیجه‌گیری از یافته‌ها فاصله می‌گیرد. در چنین حالتی، حتی اگر اجزای مقاله وجود داشته باشند، مقاله از نظر داوری منسجم دیده نمی‌شود.

در این مقاله تمرکز ما روی «چینش و منطق مقاله» است؛ نه توضیح جزءبه‌جزء هر بخش. اگر می‌خواهید بدانید هر بخش مقاله دقیقاً چه نقشی دارد و در عنوان، چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث و منابع چه چیزی باید نوشته شود، ابتدا راهنمای اجزای مقاله علمی را بخوانید. اما اگر مسئله شما این است که مقاله را چگونه سازمان‌دهی کنید، این صفحه مسیر مناسب‌تری است.

ساختار مقاله برای داوری، پذیرش و چاپ مقاله اهمیت زیادی دارد. مجله فقط بررسی نمی‌کند که مقاله عنوان، چکیده و منابع دارد یا نه؛ بلکه می‌سنجد آیا ترتیب بخش‌ها منطقی است، آیا هر بخش به بخش بعدی منتهی می‌شود و آیا متن مقاله با قالب و انتظارات نشریه هماهنگ است یا خیر.

ساختار مقاله علمی از چه منطق کلی پیروی می‌کند؟

ساختار استاندارد مقاله علمی معمولاً بر یک منطق ساده استوار است: ابتدا موضوع و مسئله معرفی می‌شود، سپس توضیح داده می‌شود پژوهش چگونه انجام شده، بعد یافته‌ها ارائه می‌شوند، سپس معنای یافته‌ها تحلیل می‌شود و در پایان نتیجه نهایی و منابع مقاله می‌آید. این منطق می‌تواند در قالب‌های مختلف کمی تغییر کند، اما مسیر اصلی آن در بیشتر مقالات علمی حفظ می‌شود.

شروع مقاله مقاله از مسئله آغاز می‌شود

عنوان، چکیده و مقدمه باید خواننده را به موضوع، مسئله، ضرورت و هدف پژوهش برسانند.

روش پژوهش مسیر انجام مطالعه روشن می‌شود

بخش روش توضیح می‌دهد نویسنده چگونه داده‌ها، منابع یا شواهد لازم را گردآوری و تحلیل کرده است.

یافته‌ها خروجی پژوهش ارائه می‌شود

نتایج باید نشان دهند پژوهش به چه یافته‌هایی رسیده و این یافته‌ها چگونه با سوال یا هدف مقاله مرتبط‌اند.

تحلیل و پایان یافته‌ها معنا پیدا می‌کنند

بحث و نتیجه‌گیری باید یافته‌ها را تفسیر کنند و پیام نهایی مقاله را بدون اغراق بیان کنند.

تعریف کوتاه ساختار مقاله نویسی

ساختار مقاله نویسی یعنی ترتیب و منطق سازمان‌دهی بخش‌های مقاله؛ به‌گونه‌ای که مقاله از معرفی مسئله شروع شود، روش و یافته‌ها را شفاف ارائه کند و با بحث، نتیجه‌گیری و منابع کامل شود.

ساختار درست مقاله به‌خصوص زمانی مهم‌تر می‌شود که مقاله برای مجلات معتبر داخلی یا خارجی آماده می‌شود. در مسیر چاپ مقاله ISI یا ارسال به نشریات علمی پژوهشی، ضعف در منطق ساختار می‌تواند باعث شود داور حتی قبل از ورود به جزئیات، مقاله را نامنسجم بداند.

ساختار مقاله فقط ترتیب ظاهری تیترها نیست. ساختار خوب یعنی هر بخش، زمینه بخش بعدی را فراهم کند و همه بخش‌ها در نهایت به هدف اصلی مقاله خدمت کنند.

اگر مقاله از نظر ساختار ضعیف باشد، افزودن چند منبع یا ویرایش جمله‌ها معمولاً کافی نیست. در چنین حالتی باید منطق چینش مقاله، ترتیب استدلال و ارتباط میان بخش‌ها بازبینی شود.

مشاوره ساختار مقاله نویسی

شماره همراه خود را وارد نمائید. کارشناسان ما با شما تماس می‌گیرند.

تفاوت ساختار مقاله با اجزای مقاله، قالب مقاله و فرمت مجله

ساختار مقاله، اجزای مقاله، قالب مقاله و فرمت مجله به هم نزدیک‌اند، اما یک چیز نیستند. اگر این تفاوت روشن نباشد، نویسنده ممکن است تصور کند فقط با داشتن تیترهای اصلی یا رعایت فونت و فاصله خطوط، مقاله از نظر ساختاری آماده است؛ در حالی که ساختار مقاله بیشتر به منطق علمی و ارتباط میان بخش‌ها مربوط می‌شود.

اجزای مقاله می‌گویند مقاله چه بخش‌هایی دارد. قالب مقاله می‌گوید این بخش‌ها در فایل نهایی چگونه چیده و فرمت شوند. فرمت مجله نیز دستورالعمل ظاهری و فنی نشریه را مشخص می‌کند. اما ساختار مقاله مشخص می‌کند هر بخش چگونه به بخش بعدی وصل می‌شود و مقاله چگونه از طرح مسئله به نتیجه‌گیری می‌رسد.

اجزای مقاله
بخش‌های تشکیل‌دهنده مقاله هستند؛ مانند عنوان، چکیده، مقدمه، روش تحقیق، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری و منابع.
ساختار مقاله
منطق و ترتیب قرار گرفتن بخش‌هاست؛ یعنی اینکه هر بخش چگونه زمینه بخش بعدی را فراهم می‌کند و مقاله چه مسیر استدلالی دارد.
قالب مقاله
شکل ارائه مقاله در فایل نهایی است؛ مانند تیترها، شماره‌گذاری، فونت، فاصله خطوط، جدول‌ها، شکل‌ها و سبک ارائه.
فرمت مجله
دستورالعمل اختصاصی نشریه برای آماده‌سازی مقاله است؛ مانند تعداد کلمات، سبک منابع، نوع فایل‌ها و نحوه ارسال.

در عمل، مقاله خوب به هر چهار مورد نیاز دارد. ابتدا باید اجزای مقاله را بشناسید، سپس این اجزا را در ساختاری منطقی کنار هم قرار دهید، بعد مقاله را طبق قالب علمی تنظیم کنید و در پایان آن را با فرمت مجله هدف هماهنگ سازید. این هماهنگی برای چاپ مقاله علمی پژوهشی و ارسال به مجلات داخلی و خارجی اهمیت زیادی دارد.

فرمت مقاله را می‌توان در مرحله پایانی اصلاح کرد، اما ساختار ضعیف معمولاً نیاز به بازنویسی عمیق دارد؛ چون به منطق پژوهش و ارتباط بخش‌ها مربوط می‌شود.

چرا ساختار درست مقاله در داوری و چاپ مقاله مهم است؟

داوران فقط بررسی نمی‌کنند مقاله از نظر ظاهری کامل است یا نه؛ آن‌ها منطق مقاله را ارزیابی می‌کنند. اگر مقاله ساختار درست نداشته باشد، داور نمی‌تواند به‌راحتی بفهمد مسئله چیست، چرا پژوهش انجام شده، روش چگونه انتخاب شده، یافته‌ها چه می‌گویند و نتیجه‌گیری چقدر از داده‌ها پشتیبانی می‌شود.

ساختار درست باعث می‌شود مقاله خواندنی‌تر، قابل داوری‌تر و قابل دفاع‌تر شود. وقتی مقدمه به روش تحقیق وصل می‌شود، روش به نتایج منتهی می‌شود، نتایج در بحث تفسیر می‌شوند و نتیجه‌گیری به هدف اصلی برمی‌گردد، مقاله برای داور منسجم‌تر و حرفه‌ای‌تر دیده می‌شود.

داوری علمی مسیر ارزیابی برای داور روشن می‌شود

داور می‌تواند هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه‌گیری را به‌صورت پیوسته ارزیابی کند و ارتباط میان آن‌ها را بسنجد.

انسجام مقاله بخش‌ها از هم جدا و پراکنده دیده نمی‌شوند

ساختار مناسب باعث می‌شود هر بخش نقش خود را داشته باشد و مقاله به متن تکه‌تکه یا تکراری تبدیل نشود.

کاهش ایرادهای اولیه مقاله پیش از سابمیت آماده‌تر می‌شود

ضعف در ساختار، یکی از دلایل رایج برگشت مقاله برای اصلاح یا رد اولیه در مجلات است.

مسیر چاپ مقاله با انتظار مجله هماهنگ‌تر می‌شود

مجلات معتبر انتظار دارند مقاله از نظر منطق علمی، ترتیب بخش‌ها و کیفیت استدلال قابل دفاع باشد.

اگر مقاله برای نشریات معتبر آماده می‌شود، ساختار آن باید پیش از ارسال جدی بررسی شود. در مسیر هزینه چاپ مقاله یا انتخاب مجله، بسیاری از پژوهشگران فقط به مسائل مالی و زمان داوری توجه می‌کنند، اما اگر ساختار متن ضعیف باشد، حتی انتخاب مجله مناسب هم تضمین‌کننده پذیرش نیست.

مقاله‌ای که ساختار علمی ضعیفی دارد، با ویرایش زبانی ساده یا تغییر فرمت منابع اصلاح نمی‌شود. ابتدا باید منطق بخش‌ها و ارتباط هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه‌گیری بازسازی شود.

ساختار استاندارد مقاله علمی از عنوان تا منابع

ساختار استاندارد مقاله علمی معمولاً از بخش‌های آغازین، بخش‌های اصلی پژوهش و بخش‌های پایانی تشکیل می‌شود. این ساختار بسته به نوع مقاله و دستورالعمل مجله تغییراتی دارد، اما در بیشتر مقاله‌های پژوهشی، مسیر کلی از عنوان و چکیده شروع می‌شود، با مقدمه و روش ادامه پیدا می‌کند، به نتایج و بحث می‌رسد و با نتیجه‌گیری و منابع کامل می‌شود.

1
عنوان، نویسندگان، چکیده و کلمات کلیدی

بخش آغازین مقاله است و باید موضوع، هویت مقاله، خلاصه پژوهش و کلیدواژه‌های اصلی را معرفی کند.

2
مقدمه و بیان مسئله

مقدمه باید خواننده را به مسئله، شکاف پژوهشی، ضرورت مطالعه و هدف مقاله برساند.

3
روش تحقیق یا روش انجام مطالعه

این بخش توضیح می‌دهد پژوهش چگونه طراحی شده، داده‌ها چگونه گردآوری و چگونه تحلیل شده‌اند.

4
یافته‌ها یا نتایج

نتایج باید خروجی پژوهش را منظم و مستند گزارش کنند، بدون اینکه به تفسیر طولانی تبدیل شوند.

5
بحث و تفسیر یافته‌ها

بخش بحث نشان می‌دهد یافته‌ها چه معنایی دارند و چگونه با پژوهش‌های قبلی و هدف مقاله ارتباط پیدا می‌کنند.

6
نتیجه‌گیری، منابع و بخش‌های تکمیلی

مقاله با جمع‌بندی نهایی، منابع، تضاد منافع، تقدیر و تشکر، حمایت مالی یا پیوست‌های لازم کامل می‌شود.

این ترتیب، قالبی ثابت و غیرقابل تغییر نیست؛ اما در بسیاری از مقاله‌های علمی به عنوان ساختار پایه استفاده می‌شود. مقاله مروری، نظری، مطالعه موردی یا کنفرانسی ممکن است بدنه متفاوتی داشته باشد، ولی همچنان باید منطق آغاز، توسعه، تحلیل و جمع‌بندی را حفظ کند.

ساختار استاندارد مقاله را باید با دستورالعمل مجله هدف تطبیق دهید. بعضی مجلات ترتیب، عنوان بخش‌ها، حجم هر بخش و حتی محل قرارگیری منابع یا تضاد منافع را دقیق مشخص می‌کنند.

مدل IMRaD چیست و چرا در ساختار مقاله علمی مهم است؟

مدل IMRaD یکی از رایج‌ترین الگوهای ساختار مقاله علمی است و از چهار بخش اصلی Introduction، Methods، Results و Discussion تشکیل می‌شود. این مدل به نویسنده کمک می‌کند مقاله را با منطق مشخصی بچیند: ابتدا مسئله را معرفی کند، سپس روش مطالعه را توضیح دهد، بعد یافته‌ها را گزارش کند و در نهایت نتایج را تفسیر کند.

IMRaD بیشتر در مقاله‌های پژوهشی، تجربی، پزشکی، علوم زیستی، علوم اجتماعی، مهندسی و بسیاری از مجلات علمی کاربرد دارد. البته همه مقاله‌ها دقیقاً با همین چهار عنوان نوشته نمی‌شوند؛ اما منطق اصلی این مدل در بسیاری از مقالات وجود دارد. حتی اگر مجله از عنوان‌های متفاوتی استفاده کند، مقاله باید از نظر علمی همین مسیر را طی کند: مسئله، روش، یافته و تفسیر.

I
Introduction مسئله چیست و چرا این پژوهش انجام شده است؟
M
Methods پژوهش چگونه طراحی، اجرا و تحلیل شده است؟
R
Results پژوهش به چه یافته‌هایی رسیده است؟
D
Discussion این یافته‌ها چه معنایی دارند؟
Introduction
زمینه، مسئله، شکاف پژوهشی، ضرورت مطالعه و هدف مقاله را مشخص می‌کند.
Methods
نوع پژوهش، جامعه، نمونه، ابزار، داده‌ها، روش گردآوری و روش تحلیل را توضیح می‌دهد.
Results
یافته‌ها، جدول‌ها، نمودارها، آزمون‌ها یا خروجی تحلیل را منظم و مستند گزارش می‌کند.
Discussion
یافته‌ها را تفسیر می‌کند، با مطالعات قبلی مقایسه می‌کند و دلالت علمی یا کاربردی آن‌ها را توضیح می‌دهد.

در مقاله‌هایی که برای چاپ مقاله در مجلات داخلی یا مجلات خارجی آماده می‌شوند، استفاده درست از این منطق می‌تواند متن را برای داور قابل فهم‌تر کند. البته مدل IMRaD نباید مکانیکی استفاده شود؛ یعنی مقاله نباید فقط چهار تیتر داشته باشد، بلکه باید ارتباط واقعی میان مسئله، روش، یافته و تفسیر برقرار باشد.

IMRaD یک قالب خشک نیست؛ یک منطق پژوهشی است. مهم این است که مقاله بتواند به‌ترتیب توضیح دهد چه مسئله‌ای بررسی شده، چگونه بررسی شده، چه نتیجه‌ای به دست آمده و این نتیجه چه معنایی دارد.

ترتیب منطقی بخش های مقاله چگونه باید باشد؟

ترتیب منطقی بخش‌های مقاله یعنی هر بخش باید پرسشی را پاسخ دهد که از بخش قبلی ایجاد شده است. مقدمه باید خواننده را به مسئله برساند، روش باید نشان دهد این مسئله چگونه بررسی شده، نتایج باید خروجی همان روش را گزارش کنند، بحث باید یافته‌ها را تفسیر کند و نتیجه‌گیری باید پیام نهایی پژوهش را جمع‌بندی کند.

اگر ترتیب منطقی مقاله درست نباشد، خواننده حس می‌کند متن از یک بخش به بخش دیگر می‌پرد، بدون اینکه مسیر روشن باشد. برای مثال، اگر نتیجه‌گیری درباره موضوعی صحبت کند که در نتایج نیامده، یا روش تحقیق داده‌هایی را توضیح دهد که در نتایج استفاده نشده‌اند، ساختار مقاله دچار گسست می‌شود.

1
از مسئله شروع کنید

مقدمه باید نشان دهد موضوع چیست، مسئله کجاست، چرا مهم است و مقاله دقیقاً چه هدفی دارد.

2
مسیر بررسی مسئله را توضیح دهید

روش تحقیق باید به خواننده نشان دهد پژوهش با چه طراحی، داده، نمونه، ابزار یا روش تحلیلی انجام شده است.

3
خروجی پژوهش را گزارش کنید

نتایج باید دقیقاً به سوالات، فرضیه‌ها یا اهدافی پاسخ دهند که در مقدمه مطرح شده‌اند.

4
یافته‌ها را معنا کنید

بحث باید نشان دهد این یافته‌ها چه ارتباطی با دانش قبلی، نظریه، کاربرد یا مسئله پژوهش دارند.

5
به پیام نهایی برسید

نتیجه‌گیری باید به هدف مقاله برگردد و بدون ادعای اضافی، پاسخ نهایی پژوهش را بیان کند.

ارتباط هدف و روش روش باید برای پاسخ به هدف مناسب باشد

اگر هدف مقاله بررسی رابطه است، روش باید امکان سنجش آن رابطه را فراهم کند؛ اگر هدف تحلیل تجربه است، روش باید با داده کیفی هماهنگ باشد.

ارتباط روش و نتایج نتایج باید از همان روش استخراج شوند

نباید در نتایج چیزی گزارش شود که در روش تحقیق درباره نحوه تولید یا تحلیل آن توضیحی نیامده است.

ارتباط نتایج و بحث بحث باید بر یافته‌های واقعی تکیه کند

بخش بحث نباید به مرور ادبیات تازه یا ادعاهای بدون ارتباط با یافته‌های مقاله تبدیل شود.

ارتباط بحث و نتیجه‌گیری نتیجه‌گیری باید جمع‌بندی همان مسیر باشد

نتیجه‌گیری نباید موضوع جدید، منبع جدید یا ادعایی فراتر از متن مقاله اضافه کند.

اگر یک بخش مقاله با بخش قبل و بعد خود ارتباط روشن ندارد، احتمالاً مشکل فقط نگارشی نیست؛ بلکه ساختار استدلال مقاله نیاز به بازنویسی دارد.

ساختار مقاله باید از سوال پژوهش به پاسخ پژوهش برسد

یک راه ساده برای ارزیابی ساختار مقاله این است که بپرسید: «آیا مقاله از یک سوال یا مسئله مشخص شروع می‌شود و در پایان به پاسخ همان سوال می‌رسد؟» اگر پاسخ منفی باشد، احتمالاً مقاله از نظر ساختاری پراکنده است؛ حتی اگر همه بخش‌های ظاهری را داشته باشد.

ساختار خوب مقاله مثل یک زنجیره است. هر حلقه باید به حلقه بعدی وصل باشد. مسئله پژوهش باید به هدف تبدیل شود، هدف باید روش را تعیین کند، روش باید نتایج را تولید کند، نتایج باید در بحث تفسیر شوند و نتیجه‌گیری باید پاسخ نهایی را ارائه دهد.

سوال یا مسئله
مقاله باید از یک مسئله مشخص شروع شود، نه از یک موضوع بسیار کلی و بدون تمرکز.
هدف مقاله
هدف باید دقیقاً نشان دهد مقاله قرار است چه چیزی را بررسی، تحلیل، مقایسه یا تبیین کند.
روش مناسب
روش باید با هدف مقاله سازگار باشد و بتواند داده یا شواهد لازم برای پاسخ را تولید کند.
یافته‌های مرتبط
یافته‌ها باید به همان هدف یا سوال اصلی مربوط باشند، نه مجموعه‌ای از نتایج پراکنده و حاشیه‌ای.
پاسخ نهایی
نتیجه‌گیری باید به پرسش ابتدایی مقاله برگردد و پاسخ علمی، محدود و قابل دفاع ارائه کند.

اگر هنگام بازبینی مقاله دیدید نتیجه‌گیری به سوالی پاسخ می‌دهد که در مقدمه مطرح نشده، یا مقدمه مسئله‌ای را مطرح کرده که در نتایج پاسخی برای آن نیست، باید ساختار مقاله را بازنویسی کنید. این نوع اصلاح معمولاً قبل از سابمیت مقاله ضروری است.

ساختار مقاله زمانی قوی است که خواننده بعد از پایان متن حس کند مقاله به همان مسئله‌ای پاسخ داده که در ابتدا وعده داده بود.

ترتیب نوشتن مقاله با ترتیب نمایش مقاله چه تفاوتی دارد؟

ترتیب نمایش مقاله همان نظمی است که خواننده در نسخه نهایی می‌بیند؛ یعنی عنوان، چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری و منابع. اما ترتیب نوشتن مقاله همیشه همین نیست. در بسیاری از موارد، بهتر است نویسنده ابتدا بخش‌هایی را بنویسد که داده، روش و یافته‌های اصلی در آن‌ها روشن‌تر است و سپس سراغ مقدمه، چکیده و عنوان نهایی برود.

اگر مقاله را دقیقاً از عنوان و چکیده شروع کنید، ممکن است در پایان متوجه شوید متن اصلی تغییر کرده و چکیده یا عنوان اولیه دیگر با مقاله هماهنگ نیست. به همین دلیل، عنوان، چکیده و حتی مقدمه معمولاً در پایان نگارش باید بازبینی شوند تا با روش، یافته‌ها و نتیجه‌گیری نهایی همخوانی داشته باشند.

ترتیب نمایش مقاله
نظمی است که مقاله در فایل نهایی و برای خواننده ارائه می‌شود؛ از عنوان و چکیده شروع می‌شود و به منابع و پیوست‌ها می‌رسد.
ترتیب نوشتن مقاله
نظمی است که نویسنده برای تولید پیش‌نویس استفاده می‌کند و ممکن است از روش، نتایج یا بدنه اصلی شروع شود.
ترتیب نمایش
باید برای خواننده منطقی، استاندارد و مطابق دستورالعمل مجله باشد.
ترتیب نگارش
باید برای نویسنده کارآمد باشد و کمک کند متن از داده‌ها و یافته‌های واقعی به سمت چکیده و عنوان نهایی برود.

چکیده و عنوان را می‌توان در ابتدای کار به‌صورت موقت نوشت، اما نسخه نهایی آن‌ها بهتر است بعد از تکمیل روش، نتایج، بحث و نتیجه‌گیری تنظیم شود.

از پیش‌نویس تا نسخه نهایی مقاله؛ ساختار چگونه اصلاح می‌شود؟

ساختار مقاله معمولاً در پیش‌نویس اول کامل و بی‌نقص نیست. پیش‌نویس اولیه بیشتر برای بیرون آوردن ایده‌ها، روش، داده‌ها و یافته‌هاست. بعد از آن باید مقاله از نظر ترتیب بخش‌ها، ارتباط میان هدف و یافته‌ها، منطق بحث، انسجام نتیجه‌گیری و هماهنگی با دستورالعمل مجله بازسازی شود.

بسیاری از نویسندگان تصور می‌کنند بازنویسی فقط یعنی اصلاح جمله‌ها و غلط‌های نگارشی. اما بازنویسی ساختاری یعنی بررسی کنید آیا بخش‌های مقاله در جای درست قرار گرفته‌اند، آیا چیزی در مقدمه وعده داده شده که در نتایج پاسخ نگرفته، آیا بحث از یافته‌ها فاصله گرفته یا آیا نتیجه‌گیری ادعای تازه‌ای مطرح کرده است.

پیش‌نویس اول تمرکز روی تولید متن اولیه

در این مرحله هدف این است که روش، داده‌ها، یافته‌ها و ایده‌های اصلی روی کاغذ بیایند؛ نه اینکه متن نهایی و بی‌نقص باشد.

بازبینی ساختاری تمرکز روی منطق بخش‌ها

بررسی کنید مقاله از مسئله به روش، از روش به یافته و از یافته به بحث و نتیجه‌گیری می‌رسد یا نه.

بازنویسی علمی تمرکز روی کیفیت استدلال

مقدمه، بحث و نتیجه‌گیری را طوری بازنویسی کنید که با یافته‌ها و هدف مقاله هماهنگ باشند.

آماده‌سازی نهایی تمرکز روی فرمت و سابمیت

در مرحله نهایی، فرمت مجله، منابع، فایل‌ها، چکیده، کاور لتر و اطلاعات سامانه سابمیت بررسی می‌شوند.

اگر مقاله برای چاپ در نشریات معتبر آماده می‌شود، بازبینی ساختاری باید پیش از انتخاب نهایی مجله و ارسال انجام شود. گاهی مشکل مقاله با تغییر مجله حل نمی‌شود؛ چون مسئله اصلی، ضعف در منطق متن است. این نکته در مسیر چاپ مقاله ISI و مجلات داوری‌محور اهمیت بیشتری دارد.

پیش‌نویس اول برای کامل بودن نیست؛ برای شروع است. نسخه نهایی زمانی شکل می‌گیرد که ساختار مقاله چند بار از نظر هدف، روش، یافته‌ها، بحث و نتیجه‌گیری بازبینی شود.

مشاوره ترتیب نوشتن مقاله

شماره همراه خود را وارد نمائید. کارشناسان ما با شما تماس می‌گیرند.

ساختار انواع مقاله علمی چه تفاوتی دارد؟

همه مقاله‌های علمی از یک ساختار واحد پیروی نمی‌کنند. ساختار مقاله علمی پژوهشی با مقاله مروری، مقاله مروری سیستماتیک، مقاله کنفرانسی، مقاله نظری یا مطالعه موردی تفاوت دارد. بنابراین پیش از نگارش، باید نوع مقاله مشخص شود تا ترتیب بخش‌ها، وزن هر قسمت و منطق ارائه محتوا درست انتخاب شود.

اشتباه رایج این است که نویسنده یک قالب ثابت را برای همه مقاله‌ها به کار می‌برد. برای مثال، مقاله مروری معمولاً داده میدانی یا آزمایشگاهی ندارد، اما باید روش انتخاب منابع و منطق تحلیل ادبیات را شفاف کند. مقاله کنفرانسی کوتاه‌تر است و باید فشرده‌تر نوشته شود. مقاله نظری نیز بیشتر بر استدلال و چارچوب مفهومی تکیه دارد، نه بر گزارش داده‌های تجربی.

ساختار مقاله علمی پژوهشی

Research Article

ساختار مقاله علمی پژوهشی معمولاً به مدل پژوهش اصیل نزدیک است. در این نوع مقاله، مقدمه باید مسئله و شکاف پژوهشی را روشن کند، روش تحقیق باید طراحی مطالعه را توضیح دهد، نتایج باید یافته‌های اصلی را گزارش کند و بحث باید نشان دهد یافته‌ها چه معنایی دارند.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده، کلمات کلیدی، مقدمه، پیشینه یا مبانی نظری، روش تحقیق، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری و منابع.
نقطه تمرکز
ارتباط دقیق بین هدف پژوهش، روش تحقیق، یافته‌ها و نتیجه‌گیری.
خطای رایج
نوشتن روش کلی، گزارش نتایج نامرتبط یا نتیجه‌گیری فراتر از داده‌های مقاله.

برای این نوع مقاله، ساختار باید به‌گونه‌ای باشد که داور بتواند اعتبار روش و ارتباط آن با یافته‌ها را بررسی کند. این موضوع برای چاپ مقاله علمی پژوهشی اهمیت زیادی دارد.

ساختار مقاله ISI و مقاله انگلیسی

ISI Article

ساختار مقاله ISI از نظر منطق کلی با مقاله پژوهشی تفاوت بنیادی ندارد، اما حساسیت بیشتری نسبت به انسجام، اصالت، کیفیت منابع، نگارش علمی و ارتباط با ادبیات بین‌المللی دارد. در مقاله انگلیسی، چکیده، مقدمه، بحث و نتیجه‌گیری باید بسیار دقیق و هدفمند نوشته شوند.

مقدمه باید سریع‌تر به شکاف پژوهشی برسد

در مجلات بین‌المللی، مقدمه طولانی و کلی معمولاً ضعف محسوب می‌شود. باید مسئله و جایگاه مقاله روشن باشد.

بحث باید با منابع بین‌المللی گفت‌وگو کند

بحث باید یافته‌های مقاله را در کنار پژوهش‌های معتبر و جدید تحلیل کند، نه فقط نتایج را تکرار کند.

اگر هدف شما چاپ مقاله ISI است، ساختار مقاله باید علاوه بر کامل بودن، از نظر منطق علمی و زبان تخصصی نیز قابل رقابت باشد. مقاله‌ای که ساختار ضعیف دارد، حتی با ترجمه خوب هم در داوری جدی با مشکل روبه‌رو می‌شود.

ساختار مقاله مروری

Review Article

ساختار مقاله مروری بر گردآوری، دسته‌بندی و تحلیل پژوهش‌های قبلی استوار است. برخلاف مقاله پژوهشی، در مقاله مروری معمولاً داده جدید تولید نمی‌شود؛ بلکه نویسنده باید نشان دهد ادبیات موضوع چه مسیری طی کرده، چه جریان‌هایی شکل گرفته، چه اختلاف‌نظرهایی وجود دارد و چه شکاف‌هایی باقی مانده است.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده، مقدمه، روش انتخاب منابع یا دامنه مرور، بدنه تحلیلی، بحث، جمع‌بندی و منابع.
نقطه تمرکز
دسته‌بندی ادبیات، تحلیل روندها، مقایسه دیدگاه‌ها و استخراج شکاف‌های پژوهشی.
خطای رایج
تبدیل مقاله مروری به خلاصه پشت سر هم چند مقاله، بدون تحلیل مستقل و ساختار موضوعی.

برای شناخت دقیق‌تر این قالب، می‌توانید راهنمای نوشتن مقاله مروری را مطالعه کنید.

ساختار مقاله مروری سیستماتیک

Systematic Review

مقاله مروری سیستماتیک ساختاری روش‌مندتر از مقاله مروری معمولی دارد. در این نوع مقاله، نویسنده باید مسیر جستجو، انتخاب، غربالگری و تحلیل مطالعات را شفاف گزارش کند. بنابراین بخش روش در این مقاله بسیار مهم است، حتی اگر داده اولیه تولید نشده باشد.

ترتیب رایج

عنوان، چکیده، مقدمه، سوال پژوهش، روش جستجو، معیارهای ورود و خروج، فرایند انتخاب مطالعات، نتایج مرور، بحث، نتیجه‌گیری و منابع.

نقطه تمرکز

شفافیت در پایگاه‌های جستجو، کلیدواژه‌ها، معیارهای غربالگری، ارزیابی کیفیت و روش سنتز یافته‌ها.

خطای رایج

نام‌گذاری مقاله به عنوان systematic review بدون گزارش روش جستجو، معیارهای انتخاب و مسیر غربالگری مطالعات.

برای این نوع مقاله، مطالعه راهنمای نوشتن مقاله مروری سیستماتیک کمک می‌کند ساختار روش‌مند مقاله را دقیق‌تر طراحی کنید.

ساختار مقاله کنفرانسی

Conference Paper

مقاله کنفرانسی معمولاً کوتاه‌تر و فشرده‌تر از مقاله ژورنالی است. در این نوع مقاله، نویسنده باید مسئله، روش، یافته‌های اصلی و نتیجه را با محدودیت حجم ارائه کند. ساختار مقاله کنفرانسی باید مستقیم‌تر باشد و از توضیحات طولانی و حاشیه‌ای پرهیز کند.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده، کلمات کلیدی، مقدمه، روش، یافته‌های اصلی، بحث کوتاه یا نتیجه‌گیری و منابع.
نقطه تمرکز
ارائه فشرده و روشن ایده اصلی، روش و مهم‌ترین یافته‌ها در محدودیت صفحه.
خطای رایج
حذف بیش از حد روش یا نتایج به شکلی که مقاله از نظر علمی ناقص و غیرقابل ارزیابی شود.

برای آماده‌سازی این نوع مقاله، راهنمای نوشتن مقاله کنفرانسی می‌تواند برای تنظیم حجم و تمرکز مقاله مفید باشد.

نوع مقاله را قبل از شروع نگارش مشخص کنید. وقتی نوع مقاله روشن باشد، تصمیم درباره ترتیب بخش‌ها، حجم هر قسمت، نوع روش و شیوه ارائه نتایج بسیار دقیق‌تر خواهد بود.

ساختار مقاله کوتاه، مطالعه موردی، نظری، کمی و کیفی

همه مقاله‌ها در قالب پژوهشی کامل یا مرور سیستماتیک نوشته نمی‌شوند. بعضی مقاله‌ها کوتاه‌ترند، بعضی بر یک مورد خاص تمرکز دارند، بعضی نظری و مفهومی هستند و بعضی بر روش کمی یا کیفی تکیه می‌کنند. در این موارد، ساختار مقاله باید با هدف، داده، روش و نوع استدلال مقاله هماهنگ شود.

اگر ساختار مقاله با نوع آن هماهنگ نباشد، مقاله یا بیش از حد ناقص دیده می‌شود یا بیش از حد پراکنده. مثلاً مقاله کوتاه باید فشرده و مستقیم باشد، اما نباید روش و یافته اصلی را حذف کند. مقاله نظری باید مسیر استدلال روشن داشته باشد، نه اینکه فقط مجموعه‌ای از تعریف‌ها و نقل‌قول‌ها باشد. مقاله کیفی نیز باید فرایند گردآوری و تحلیل داده را به اندازه کافی شفاف کند.

ساختار مقاله کوتاه

Short Article

مقاله کوتاه معمولاً حجم محدودتری دارد و باید بدون حاشیه‌پردازی، مسئله، روش، یافته اصلی و نتیجه را ارائه کند. در این نوع مقاله، ساختار باید بسیار متمرکز باشد؛ یعنی هر بخش فقط اطلاعات ضروری را بیاورد و از مرور طولانی ادبیات یا بحث‌های پراکنده پرهیز شود.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده کوتاه، مقدمه فشرده، روش مختصر، یافته اصلی، بحث کوتاه، نتیجه‌گیری و منابع محدود.
نقطه تمرکز
ارائه یک مسئله محدود، یک یافته اصلی یا یک تحلیل مشخص به‌صورت فشرده و دقیق.
خطای رایج
حذف اطلاعات ضروری به بهانه کوتاه بودن مقاله یا تبدیل مقاله کوتاه به متن عمومی و غیرپژوهشی.

اگر مقاله شما کوتاه است، باید مراقب باشید ساختار آن همچنان علمی و قابل داوری بماند. برای جزئیات بیشتر، راهنمای نوشتن مقاله علمی کوتاه می‌تواند مفید باشد.

ساختار مقاله مطالعه موردی

Case Study

مقاله مطالعه موردی بر تحلیل یک مورد خاص تمرکز دارد؛ مانند یک سازمان، مدرسه، بیمار، پروژه، سیاست، رویداد، جامعه محلی یا تجربه مشخص. ساختار این مقاله باید نشان دهد چرا این مورد انتخاب شده، زمینه آن چیست، داده‌ها چگونه گردآوری شده‌اند و تحلیل مورد چه نکته علمی یا کاربردی ارائه می‌کند.

ترتیب رایج

عنوان، چکیده، مقدمه، معرفی مورد، زمینه مطالعه، روش گردآوری داده، تحلیل مورد، بحث، درس‌آموخته‌ها، نتیجه‌گیری و منابع.

نقطه تمرکز

ارتباط میان مورد انتخاب‌شده، شواهد گردآوری‌شده و تحلیل علمی یا کاربردی نویسنده.

خطای رایج

تبدیل مطالعه موردی به روایت توصیفی، بدون چارچوب تحلیلی، روش روشن یا نتیجه‌گیری قابل استفاده.

اگر مقاله شما بر یک مورد خاص متمرکز است، مطالعه راهنمای مقاله مطالعه موردی می‌تواند برای تنظیم ساختار آن کمک‌کننده باشد.

ساختار مقاله نظری

Theoretical Article

مقاله نظری معمولاً بر تحلیل مفاهیم، نقد دیدگاه‌ها، توسعه چارچوب نظری، ارائه مدل مفهومی یا بازخوانی یک نظریه تمرکز دارد. در این نوع مقاله، ساختار باید بر منطق استدلالی استوار باشد. یعنی خواننده باید بفهمد نویسنده از کدام مسئله نظری شروع کرده، چه مفاهیمی را بررسی کرده، چه نقدی ارائه داده و به چه چارچوب یا نتیجه‌ای رسیده است.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده، مقدمه، طرح مسئله نظری، مرور مفهومی، نقد دیدگاه‌ها، چارچوب پیشنهادی، بحث و نتیجه‌گیری.
نقطه تمرکز
تعریف دقیق مفاهیم، مسیر استدلال، انسجام نظری و ارتباط میان ادبیات موجود و مدل یا تحلیل پیشنهادی.
خطای رایج
تبدیل مقاله نظری به مجموعه‌ای از تعریف‌ها و نقل‌قول‌ها بدون استدلال مستقل و نتیجه نظری روشن.

اگر مقاله شما داده تجربی ندارد، این به معنی بی‌نیازی از روش و ساختار نیست. مقاله نظری هم باید روش تحلیل، دامنه منابع و مسیر استدلال خود را روشن کند. برای مطالعه بیشتر، راهنمای مقاله نظری را ببینید.

ساختار مقاله کمی

Quantitative

مقاله کمی بر داده‌های عددی، متغیرها، فرضیه‌ها، آزمون‌های آماری، مدل‌سازی یا تحلیل‌های کمّی تکیه دارد. ساختار این مقاله باید نشان دهد متغیرها چگونه تعریف شده‌اند، داده‌ها از چه جامعه یا نمونه‌ای آمده‌اند، چه آزمون‌هایی استفاده شده و نتایج آماری چه معنایی دارند.

روش متغیرها و ابزار باید دقیق باشند

در مقاله کمی، جامعه، نمونه، ابزار اندازه‌گیری، پایایی، روایی و روش تحلیل باید شفاف گزارش شوند.

نتایج آزمون‌ها باید به فرضیه‌ها وصل شوند

نتایج آماری باید بر اساس سوالات یا فرضیه‌ها سازمان‌دهی شوند، نه صرفاً فهرستی از خروجی نرم‌افزار باشند.

در مقاله کمی، جدول‌ها و نمودارها باید در خدمت استدلال مقاله باشند. خروجی نرم‌افزار به‌تنهایی ساختار علمی مقاله را نمی‌سازد.

ساختار مقاله کیفی

Qualitative

مقاله کیفی معمولاً بر تجربه‌ها، روایت‌ها، مصاحبه‌ها، مشاهده‌ها، اسناد، مضامین یا معانی اجتماعی و انسانی تمرکز دارد. در این نوع مقاله، ساختار باید نشان دهد داده‌ها چگونه گردآوری شده‌اند، تحلیل چگونه انجام شده، مضامین یا مقوله‌ها چگونه شکل گرفته‌اند و تفسیر نویسنده چه ارتباطی با شواهد دارد.

ترتیب رایج
عنوان، چکیده، مقدمه، چارچوب نظری یا زمینه، روش کیفی، مشارکت‌کنندگان یا منابع داده، فرایند تحلیل، یافته‌های مضمونی، بحث و نتیجه‌گیری.
نقطه تمرکز
شفافیت در انتخاب مشارکت‌کنندگان، گردآوری داده، کدگذاری، استخراج مضامین و ارتباط شواهد با تفسیر.
خطای رایج
ارائه چند نقل‌قول بدون تحلیل کافی یا توضیح ندادن اینکه مضامین چگونه از داده‌ها استخراج شده‌اند.

در مقاله کیفی، روایت جذاب کافی نیست. داور باید بتواند مسیر گردآوری داده، تحلیل، کدگذاری و شکل‌گیری یافته‌ها را دنبال کند.

چطور ساختار مناسب مقاله خود را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب ساختار مناسب، اول باید نوع مقاله، هدف پژوهش، نوع داده، روش تحلیل و مجله هدف را مشخص کنید. ساختار مقاله نباید فقط از روی نمونه‌های آماده انتخاب شود؛ بلکه باید با ماهیت واقعی پژوهش هماهنگ باشد.

اگر داده جدید دارید
احتمالاً ساختار مقاله پژوهشی یا IMRaD برای شما مناسب‌تر است.
اگر مطالعات قبلی را تحلیل می‌کنید
ساختار مقاله مروری یا مروری سیستماتیک را در نظر بگیرید.
اگر یک مورد خاص را بررسی می‌کنید
ساختار مطالعه موردی، با معرفی مورد، زمینه و تحلیل شواهد مناسب‌تر است.
اگر چارچوب مفهومی ارائه می‌دهید
ساختار مقاله نظری یا مفهومی، با مسیر استدلال روشن و نقد ادبیات مناسب‌تر است.
اگر مقاله بسیار کوتاه است
ساختار فشرده‌تری نیاز دارید، اما همچنان باید مسئله، روش، یافته یا تحلیل و نتیجه روشن باشد.

پس از انتخاب نوع ساختار، دستورالعمل مجله هدف را بررسی کنید. بعضی مجلات ساختار آزاد دارند و بعضی دیگر عنوان بخش‌ها، تعداد کلمات، ترتیب منابع، نوع چکیده و فایل‌های تکمیلی را دقیق مشخص می‌کنند. انتخاب ساختار درست، بخشی از آماده‌سازی مقاله برای ارسال به مجله و مسیر چاپ است.

ساختار مناسب مقاله از ترکیب سه چیز به دست می‌آید: نوع پژوهش، نوع مقاله و دستورالعمل مجله. اگر فقط یکی از این سه مورد را در نظر بگیرید، احتمال ناهماهنگی در مقاله بالا می‌رود.

اشتباهات رایج در ساختار مقاله نویسی

ضعف ساختار مقاله معمولاً فقط در ظاهر متن دیده نمی‌شود؛ بلکه در ارتباط میان بخش‌ها مشخص می‌شود. ممکن است مقاله همه تیترهای لازم را داشته باشد، اما از نظر داور نامنسجم باشد، چون مسئله، هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه‌گیری در یک مسیر واحد حرکت نمی‌کنند.

برای اصلاح ساختار مقاله، باید فراتر از ویرایش جمله‌ها فکر کنید. گاهی لازم است جای بخش‌ها عوض شود، مقدمه دوباره نوشته شود، نتایج بر اساس سوالات پژوهش مرتب شوند، بحث از حالت تکراری خارج شود یا نتیجه‌گیری با یافته‌های واقعی مقاله هماهنگ گردد.

شروع مقاله با موضوع کلی، بدون رسیدن به مسئله مشخص

مقدمه

مقدمه نباید فقط اهمیت عمومی موضوع را توضیح دهد. ساختار درست مقاله زمانی شکل می‌گیرد که مقدمه به مسئله مشخص، شکاف پژوهشی و هدف روشن برسد. اگر مقدمه کلی بماند، بخش‌های بعدی مقاله نیز پراکنده دیده می‌شوند.

ناهماهنگی هدف مقاله با روش تحقیق

هدف و روش

اگر هدف مقاله بررسی رابطه، اثر، تجربه، فرایند یا تحلیل نظری است، روش تحقیق باید با همان هدف هماهنگ باشد. روش نامتناسب باعث می‌شود داور اعتبار کل مقاله را زیر سوال ببرد.

قرار دادن مطالب پیشینه در بخش بحث یا نتیجه‌گیری

چینش محتوا

هر بخش وظیفه خاصی دارد. اگر مرور ادبیات در بخش بحث بیش از حد زیاد شود، بحث از تفسیر یافته‌های مقاله فاصله می‌گیرد. اگر نتیجه‌گیری به معرفی منابع جدید تبدیل شود، ساختار پایان مقاله ضعیف می‌شود.

نتایج پراکنده و بدون ارتباط با سوالات پژوهش

نتایج

نتایج باید بر اساس سوالات، فرضیه‌ها، اهداف یا محورهای تحلیل مرتب شوند. اگر یافته‌ها فقط به ترتیب خروجی نرم‌افزار یا ترتیب گردآوری داده‌ها بیایند، خواننده ارتباط آن‌ها با مسئله اصلی مقاله را به‌سختی دنبال می‌کند.

بحثی که فقط نتایج را تکرار می‌کند

بحث

بحث باید یافته‌ها را معنا کند، با مطالعات قبلی مقایسه کند و دلالت‌های علمی یا کاربردی را نشان دهد. اگر بحث فقط تکرار نتایج باشد، ساختار تحلیلی مقاله ناقص می‌ماند.

نتیجه‌گیری بدون بازگشت به هدف مقاله

نتیجه‌گیری

نتیجه‌گیری باید به سوال یا هدف اصلی مقاله برگردد. اگر نتیجه‌گیری فقط چند جمله کلی درباره اهمیت موضوع باشد، مقاله پاسخ نهایی روشنی ارائه نکرده است.

ساختار مقاله با نوع مقاله هماهنگ نیست

نوع مقاله

مقاله مروری، مقاله پژوهشی، مقاله نظری، مقاله کوتاه و مطالعه موردی ساختار یکسانی ندارند. استفاده از یک قالب ثابت برای همه انواع مقاله باعث می‌شود متن یا ناقص باشد یا بیش از حد نامرتبط و طولانی شود.

رعایت فرمت مجله بدون اصلاح ساختار علمی

فرمت

بعضی نویسندگان فقط فونت، فاصله خطوط، منابع و قالب فایل را اصلاح می‌کنند، اما ساختار مقاله همچنان ضعیف است. فرمت درست مهم است، اما جایگزین منطق علمی و انسجام بخش‌ها نمی‌شود.

چطور ساختار مقاله را قبل از ارسال بازبینی کنیم؟

بازبینی ساختار مقاله یعنی بررسی کنید آیا مقاله از ابتدا تا انتها یک مسیر علمی روشن دارد یا نه. در این مرحله، نباید فقط به غلط‌های نگارشی، فرمت منابع یا زیبایی جدول‌ها توجه کنید؛ بلکه باید ارتباط میان هدف، روش، یافته‌ها، بحث و نتیجه‌گیری را بسنجید.

بهترین روش این است که مقاله را یک بار از دید داور بخوانید. داور می‌خواهد بداند مقاله چه مسئله‌ای را بررسی می‌کند، روش آن چقدر معتبر است، یافته‌ها چقدر روشن‌اند، بحث چقدر تحلیلی است و نتیجه‌گیری چقدر از داده‌ها پشتیبانی می‌شود. اگر هرکدام از این حلقه‌ها ضعیف باشد، ساختار مقاله نیاز به اصلاح دارد.

1
هدف مقاله را در یک جمله بنویسید

اگر هدف مقاله را نمی‌توانید روشن و کوتاه بنویسید، احتمالاً ساختار مقدمه و مسیر مقاله نیاز به تمرکز بیشتر دارد.

2
سوالات یا فرضیه‌ها را با نتایج تطبیق دهید

برای هر سوال یا فرضیه باید در بخش نتایج، پاسخ یا یافته مشخصی وجود داشته باشد.

3
روش تحقیق را با هدف مقاله مقایسه کنید

بررسی کنید آیا روش انتخاب‌شده واقعاً می‌تواند به مسئله‌ای که مقاله مطرح کرده پاسخ دهد یا نه.

4
بحث را از تکرار نتایج جدا کنید

اگر بخش بحث فقط یافته‌ها را دوباره بیان می‌کند، باید آن را به سمت تفسیر، مقایسه و تحلیل هدایت کنید.

5
نتیجه‌گیری را با یافته‌ها کنترل کنید

هر ادعایی در نتیجه‌گیری باید پشتوانه‌ای در نتایج و بحث مقاله داشته باشد.

6
دستورالعمل مجله را با ساختار مقاله تطبیق دهید

در پایان بررسی کنید عنوان بخش‌ها، ترتیب، حجم مقاله، چکیده، منابع و فایل‌های تکمیلی با مجله هدف سازگار هستند.

این بازبینی باید قبل از ارسال مقاله انجام شود، چون بعد از سابمیت، اصلاحات ساختاری معمولاً سخت‌تر می‌شود. اگر مقاله وارد داوری شود و داور به ضعف ساختار ایراد بگیرد، ممکن است مجبور شوید بخش‌های اصلی مقاله را به‌طور جدی بازنویسی کنید.

بازبینی ساختار مقاله را قبل از ویرایش نهایی زبان انجام دهید. اگر ساختار تغییر کند، بسیاری از جمله‌ها و پاراگراف‌ها نیز باید دوباره نوشته شوند.

ساختار مقاله و انتخاب مجله هدف چه ارتباطی دارند؟

انتخاب مجله فقط به موضوع مقاله، نمایه نشریه یا هزینه چاپ محدود نمی‌شود. ساختار مقاله نیز باید با نوع مقاله‌هایی که آن مجله منتشر می‌کند هماهنگ باشد. بعضی مجلات مقاله‌های پژوهشی کامل می‌خواهند، بعضی مقاله کوتاه می‌پذیرند، بعضی مرور سیستماتیک را با قالب مشخص بررسی می‌کنند و بعضی برای مقاله نظری یا مطالعه موردی استاندارد خاصی دارند.

نوع مقاله مجله باید همان نوع مقاله را بپذیرد

قبل از ارسال، بررسی کنید مجله مقاله پژوهشی، مروری، کوتاه، نظری، مطالعه موردی یا کنفرانسی را در دامنه خود می‌پذیرد یا نه.

قالب نشریه ساختار باید با دستورالعمل مجله هماهنگ باشد

برخی مجلات عنوان بخش‌ها، تعداد کلمات، چکیده ساختاریافته و محل قرارگیری بخش‌های تکمیلی را دقیق مشخص می‌کنند.

سطح داوری مجلات معتبر حساسیت ساختاری بیشتری دارند

در مجلات سطح بالاتر، ضعف در منطق مقاله معمولاً با ویرایش ظاهری یا فرمت‌بندی ساده جبران نمی‌شود.

مسیر چاپ ساختار مناسب شانس بررسی جدی‌تر را افزایش می‌دهد

مقاله‌ای که ساختار شفاف‌تری دارد، برای دبیر و داور قابل ارزیابی‌تر است و احتمال برگشت اولیه آن کمتر می‌شود.

پیش از ارسال، چند مقاله جدید از همان مجله را بررسی کنید تا ببینید ساختار مقاله‌های پذیرفته‌شده چگونه است. این کار مخصوصاً برای انتخاب مجلات معتبر و جلوگیری از ارسال مقاله به نشریات نامناسب اهمیت دارد.

اگر ساختار مقاله با نوع مقالات منتشرشده در مجله هدف هماهنگ نباشد، حتی موضوع مرتبط هم ممکن است برای پذیرش کافی نباشد.

چک لیست ساختار مقاله قبل از سابمیت

قبل از سابمیت، باید ساختار مقاله را مثل یک داور بررسی کنید. سوال اصلی این نیست که مقاله چند بخش دارد؛ سوال اصلی این است که آیا این بخش‌ها با هم یک مسیر علمی منسجم می‌سازند یا نه. چک لیست زیر برای کنترل ساختار مقاله پیش از ارسال به مجله طراحی شده است.

این چک لیست را بعد از تکمیل پیش‌نویس اصلی و قبل از فرمت‌بندی نهایی استفاده کنید. اگر در این مرحله متوجه ضعف ساختاری شدید، بهتر است ابتدا ساختار مقاله را اصلاح کنید و سپس وارد ویرایش زبانی، تنظیم منابع، آماده‌سازی کاور لتر و بارگذاری در سامانه مجله شوید.

آیا نوع مقاله مشخص است؟ پژوهشی، مروری، مروری سیستماتیک، نظری، مطالعه موردی، کوتاه یا کنفرانسی بودن مقاله باید از ابتدا روشن باشد.
آیا ساختار با نوع مقاله هماهنگ است؟ نباید برای مقاله مروری، ساختار مقاله تجربی را بدون تغییر استفاده کنید یا برای مقاله نظری، ساختار داده‌محور بسازید.
آیا مقدمه به مسئله و شکاف پژوهشی می‌رسد؟ مقدمه باید خواننده را از زمینه کلی به مسئله مشخص، ضرورت مطالعه و هدف مقاله هدایت کند.
آیا هدف مقاله با روش تحقیق هماهنگ است؟ روش باید بتواند به همان سوال یا هدفی پاسخ دهد که در مقدمه مطرح شده است.
آیا بخش روش برای ارزیابی داور کافی است؟ داور باید بتواند بفهمد پژوهش چگونه طراحی، اجرا، گردآوری، انتخاب یا تحلیل شده است.
آیا نتایج دقیقاً به سوالات مقاله پاسخ می‌دهند؟ نتایج نباید مجموعه‌ای از خروجی‌های پراکنده باشند؛ باید به اهداف، سوالات یا فرضیه‌های مقاله متصل شوند.
آیا بحث از تکرار نتایج فراتر رفته است؟ بحث باید یافته‌ها را تفسیر کند، با مطالعات قبلی مقایسه کند و دلالت‌های علمی یا کاربردی را توضیح دهد.
آیا نتیجه‌گیری به هدف اصلی مقاله برمی‌گردد؟ نتیجه‌گیری باید پاسخ نهایی مقاله را بیان کند و از طرح ادعاهای جدید یا فراتر از داده‌ها پرهیز کند.
آیا چکیده با نسخه نهایی مقاله هماهنگ است؟ چکیده باید هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه نهایی را مطابق نسخه نهایی مقاله بازتاب دهد.
آیا عنوان با دامنه واقعی مقاله سازگار است؟ عنوان نباید بیش از حد کلی، تبلیغاتی یا گسترده‌تر از روش و یافته‌های واقعی مقاله باشد.
آیا بخش‌های تکمیلی در جای درست قرار گرفته‌اند؟ تضاد منافع، حمایت مالی، تقدیر و تشکر، کد اخلاق، پیوست و فایل‌های تکمیلی باید مطابق دستورالعمل مجله تنظیم شوند.
آیا ساختار مقاله با دستورالعمل مجله هدف تطبیق دارد؟ عنوان بخش‌ها، ترتیب مقاله، تعداد کلمات، نوع چکیده، منابع و فایل‌های مورد نیاز باید با راهنمای نویسندگان مجله هماهنگ باشند.

اگر پاسخ چند مورد از این چک لیست منفی است، مقاله را سریع سابمیت نکنید. در چنین وضعیتی، احتمالاً مقاله به بازنویسی ساختاری نیاز دارد، نه فقط ویرایش نگارشی یا تغییر فرمت.

کنترل نهایی ساختار مقاله با روش «مسیر یک‌خطی»

یکی از بهترین روش‌ها برای بررسی ساختار مقاله، خلاصه کردن مسیر مقاله در یک خط است. اگر نتوانید مقاله را در یک جمله روشن توضیح دهید، احتمالاً ساختار مقاله هنوز پراکنده است. این روش کمک می‌کند ارتباط میان مسئله، روش، یافته و نتیجه را سریع‌تر ببینید.

فرمول مسیر یک‌خطی مقاله

این مقاله با هدف بررسی «مسئله یا شکاف پژوهشی» انجام شده، با استفاده از «روش یا داده اصلی» به «یافته اصلی» رسیده و نشان می‌دهد که «نتیجه یا دلالت اصلی» چیست.

اگر بتوانید این جمله را برای مقاله خود کامل کنید، مسیر اصلی مقاله تا حد زیادی روشن است. اما اگر هنگام تکمیل این جمله، هدف مقاله نامشخص است، روش با هدف هماهنگ نیست، یافته اصلی روشن نیست یا نتیجه‌گیری از یافته‌ها فاصله دارد، باید ساختار مقاله را دوباره بازبینی کنید.

مسیر ساختاری خوب
هدف مشخص است، روش با هدف سازگار است، نتایج همان هدف را پوشش می‌دهند و نتیجه‌گیری بر اساس یافته‌ها نوشته شده است.
مسیر ساختاری ضعیف
عنوان و مقدمه یک موضوع را وعده می‌دهند، روش چیز دیگری را بررسی می‌کند، نتایج پراکنده‌اند و نتیجه‌گیری کلی یا نامرتبط است.
نشانه نیاز به بازنویسی
اگر برای توضیح مسیر مقاله مجبور می‌شوید چند موضوع نامرتبط را کنار هم بیاورید، مقاله احتمالاً تمرکز ساختاری ندارد.

مسیر یک‌خطی مقاله باید در عنوان، چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث و نتیجه‌گیری قابل ردیابی باشد. هر بخشی که از این مسیر جدا شود، باید حذف، جابه‌جا یا بازنویسی شود.

ساختار مقاله چه اثری بر پذیرش و چاپ مقاله دارد؟

ساختار مقاله مستقیماً روی تجربه سردبیر و داور اثر می‌گذارد. مقاله‌ای که ساختار روشن دارد، سریع‌تر قابل ارزیابی است؛ اما مقاله‌ای که بخش‌های آن پراکنده، تکراری یا نامرتبط هستند، حتی اگر موضوع خوبی داشته باشد، ممکن است در مرحله بررسی اولیه یا داوری با ایراد جدی روبه‌رو شود.

برای مجلات معتبر، ساختار ضعیف فقط یک ایراد ظاهری نیست. وقتی ساختار مقاله ضعیف باشد، داور نمی‌تواند به‌درستی تشخیص دهد پژوهش چه کرده، یافته‌ها چقدر معتبرند و نتیجه‌گیری چقدر قابل دفاع است. به همین دلیل، بازبینی ساختار یکی از مراحل مهم آماده‌سازی مقاله برای چاپ است.

بررسی اولیه ساختار نامنظم می‌تواند باعث برگشت سریع شود

اگر مقاله با قالب و نوع مقاله مورد انتظار مجله هماهنگ نباشد، ممکن است قبل از داوری تخصصی به نویسنده برگردانده شود.

داوری تخصصی داور با ساختار روشن بهتر ارزیابی می‌کند

مقاله منسجم به داور کمک می‌کند هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه را دقیق‌تر و سریع‌تر بررسی کند.

ریوایز ساختار ضعیف اصلاحات سنگین‌تری ایجاد می‌کند

اگر مشکل مقاله ساختاری باشد، داور ممکن است بازنویسی مقدمه، روش، بحث یا نتیجه‌گیری را درخواست کند.

پذیرش انسجام مقاله شانس پذیرش را تقویت می‌کند

ساختار خوب تضمین پذیرش نیست، اما مقاله را حرفه‌ای‌تر، قابل دفاع‌تر و نزدیک‌تر به انتظار مجله نشان می‌دهد.

اگر مقاله برای مجلات معتبر یا مسیرهای رقابتی‌تر آماده می‌شود، بهتر است علاوه بر محتوا، ساختار آن نیز پیش از ارسال کنترل شود. این موضوع در چاپ مقاله JCR و مجلاتی که داوری سخت‌گیرانه‌تری دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

هیچ ساختاری به‌تنهایی پذیرش مقاله را تضمین نمی‌کند؛ اما ساختار ضعیف می‌تواند حتی مقاله‌ای با داده یا ایده خوب را از نظر داور نامنسجم و غیرقابل دفاع نشان دهد.

جمع‌بندی: ساختار مقاله نویسی یعنی ساختن مسیر علمی مقاله

ساختار مقاله نویسی فقط ترتیب تیترها یا رعایت قالب ظاهری نیست. ساختار مقاله یعنی مقاله از یک مسئله مشخص شروع شود، روش مناسب برای بررسی آن مسئله داشته باشد، یافته‌های مرتبط ارائه کند، در بحث معنای یافته‌ها را توضیح دهد و در نتیجه‌گیری به پاسخ نهایی و قابل دفاع برسد.

اگر مقاله ساختار قوی داشته باشد، خواننده و داور مسیر پژوهش را راحت‌تر دنبال می‌کنند. در مقابل، اگر بخش‌ها از هم جدا باشند، مقدمه به روش وصل نشود، نتایج با سوالات پژوهش هماهنگ نباشند یا نتیجه‌گیری از داده‌ها فراتر برود، مقاله حتی با موضوع خوب نیز نامنسجم دیده می‌شود.

منطق مقاله از مسئله به پاسخ برسید

مقاله باید از طرح مسئله شروع شود و در پایان به همان مسئله پاسخ علمی، محدود و قابل دفاع بدهد.

مدل IMRaD مقدمه، روش، نتایج و بحث را منسجم کنید

مدل IMRaD کمک می‌کند مقاله پژوهشی با مسیر روشن از Introduction به Methods، Results و Discussion برسد.

نوع مقاله ساختار را با نوع مقاله هماهنگ کنید

مقاله پژوهشی، مروری، سیستماتیک، نظری، کنفرانسی و مطالعه موردی ساختار یکسانی ندارند.

سابمیت قبل از ارسال، ساختار را بازبینی کنید

پیش از سابمیت، ارتباط هدف، روش، یافته‌ها، بحث، نتیجه‌گیری و دستورالعمل مجله باید کنترل شود.

بهترین ساختار مقاله، ساختاری است که خواننده را بدون پرش و ابهام از سوال پژوهش به روش، از روش به یافته، از یافته به تفسیر و از تفسیر به نتیجه‌گیری برساند.

برای اصلاح ساختار مقاله و آماده‌سازی برای سابمیت نیاز به راهنمایی دارید؟

اگر مقاله شما نوشته شده اما از نظر مقدمه، روش تحقیق، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری یا ارتباط میان بخش‌ها ابهام دارد، بهتر است قبل از ارسال به مجله، ساختار آن بازبینی شود. در بسیاری از موارد، مشکل اصلی مقاله کمبود منبع یا ضعف زبانی نیست؛ بلکه مقاله مسیر علمی روشن و منسجمی ندارد.

ژورنال یاب می‌تواند در بازبینی ساختار مقاله، اصلاح منطق بخش‌ها، آماده‌سازی مقاله برای سابمیت، انتخاب مجله مناسب، بررسی دستورالعمل نشریه و آماده‌سازی مسیر چاپ مقاله به شما کمک کند.

سوالات متداول درباره ساختار مقاله نویسی

ساختار مقاله نویسی چیست؟

ساختار مقاله نویسی یعنی ترتیب و منطق سازمان‌دهی بخش‌های مقاله؛ به‌گونه‌ای که مقاله از معرفی مسئله شروع شود، روش و یافته‌ها را شفاف ارائه کند و با بحث، نتیجه‌گیری و منابع کامل شود.

ساختار استاندارد مقاله علمی چگونه است؟

ساختار استاندارد بیشتر مقاله‌های علمی شامل عنوان، نویسندگان، چکیده، کلمات کلیدی، مقدمه، روش تحقیق، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری، منابع و بخش‌های تکمیلی مانند تضاد منافع یا تقدیر و تشکر است.

تفاوت ساختار مقاله با اجزای مقاله چیست؟

اجزای مقاله به بخش‌های تشکیل‌دهنده مقاله اشاره دارد؛ اما ساختار مقاله به ترتیب، منطق و ارتباط میان این بخش‌ها می‌پردازد. اجزا می‌گویند مقاله چه قسمت‌هایی دارد، ساختار می‌گوید این قسمت‌ها چگونه به هم وصل می‌شوند.

مدل IMRaD در مقاله نویسی چیست؟

IMRaD مخفف Introduction، Methods، Results و Discussion است. این مدل یکی از رایج‌ترین ساختارهای مقاله علمی است و مقاله را از مقدمه و طرح مسئله به روش، نتایج و بحث هدایت می‌کند.

آیا ترتیب نوشتن مقاله باید مثل ترتیب نمایش مقاله باشد؟

خیر. ترتیب نمایش مقاله معمولاً از عنوان و چکیده شروع می‌شود، اما در نگارش عملی می‌توان ابتدا روش، نتایج و بحث را نوشت و سپس مقدمه، نتیجه‌گیری، چکیده و عنوان نهایی را بازبینی کرد.

بهترین ترتیب برای نوشتن مقاله علمی چیست؟

در بسیاری از مقاله‌های پژوهشی، بهتر است ابتدا هدف و چارچوب کلی مشخص شود، سپس روش تحقیق، نتایج، بحث، مقدمه، نتیجه‌گیری، چکیده و عنوان نهایی نوشته یا بازبینی شوند. این ترتیب بسته به نوع مقاله تغییر می‌کند.

ساختار مقاله علمی پژوهشی چگونه است؟

ساختار رایج مقاله علمی پژوهشی شامل عنوان، چکیده، مقدمه، پیشینه یا مبانی نظری، روش تحقیق، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری و منابع است. در این نوع مقاله، ارتباط هدف، روش، یافته‌ها و نتیجه‌گیری اهمیت ویژه دارد.

ساختار مقاله ISI چه تفاوتی دارد؟

مقاله ISI از نظر اجزای اصلی شبیه مقاله پژوهشی است، اما حساسیت بیشتری نسبت به انسجام، اصالت، کیفیت نگارش انگلیسی، منابع معتبر، بحث تحلیلی و ارتباط با ادبیات بین‌المللی دارد.

ساختار مقاله مروری چگونه است؟

ساختار مقاله مروری معمولاً شامل عنوان، چکیده، مقدمه، روش انتخاب منابع یا دامنه مرور، بدنه تحلیلی، بحث، جمع‌بندی و منابع است. تمرکز آن بر تحلیل و دسته‌بندی پژوهش‌های قبلی است.

ساختار مقاله مروری سیستماتیک چگونه است؟

ساختار مقاله مروری سیستماتیک شامل سوال پژوهش، روش جستجو، پایگاه‌های داده، معیارهای ورود و خروج، فرایند غربالگری، نتایج مرور، بحث و نتیجه‌گیری است. شفافیت روش در این نوع مقاله بسیار مهم است.

ساختار مقاله کنفرانسی چگونه است؟

مقاله کنفرانسی معمولاً کوتاه‌تر است و شامل عنوان، چکیده، مقدمه، روش، یافته‌های اصلی، بحث کوتاه یا نتیجه‌گیری و منابع می‌شود. این ساختار باید فشرده اما علمی و قابل ارزیابی باشد.

ساختار مقاله نظری چگونه نوشته می‌شود؟

مقاله نظری معمولاً با طرح مسئله نظری شروع می‌شود، سپس مفاهیم و دیدگاه‌های مرتبط را تحلیل می‌کند، نقد یا چارچوب پیشنهادی ارائه می‌دهد و با بحث و نتیجه‌گیری پایان می‌یابد. مسیر استدلال در این مقاله بسیار مهم است.

چطور بفهمیم ساختار مقاله ضعیف است؟

اگر هدف مقاله روشن نیست، روش با هدف هماهنگ نیست، نتایج به سوالات پاسخ نمی‌دهند، بحث فقط تکرار نتایج است یا نتیجه‌گیری از داده‌ها فراتر می‌رود، ساختار مقاله نیاز به اصلاح دارد.

آیا ساختار مقاله روی پذیرش و چاپ مقاله اثر دارد؟

بله. ساختار منسجم باعث می‌شود مقاله برای سردبیر و داور قابل ارزیابی‌تر باشد. ساختار خوب پذیرش را تضمین نمی‌کند، اما ساختار ضعیف می‌تواند مقاله را نامنسجم و غیرقابل دفاع نشان دهد.

قبل از سابمیت مقاله از نظر ساختار چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

قبل از سابمیت باید نوع مقاله، ارتباط مقدمه با هدف، تناسب روش با سوال پژوهش، نظم نتایج، کیفیت بحث، تناسب نتیجه‌گیری با یافته‌ها و تطبیق ساختار با دستورالعمل مجله بررسی شود.

5/5 - (1 امتیاز)

مشاوره رایگان

شماره  همراه خود را در کادر وارد نمائید. تیم پشتیبانی ما با شما تماس می گیرند.

ایمیل

info [at] journalyab [dot] com