پژوهش های کیفی در برنامه درسی

نشریه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی یکی از مجلات تخصصی دانشگاه علامه طباطبایی در زیرشاخه علوم تربیتی از حوزه علوم انسانی است که با رویکردی کیفی و نقادانه به مباحث مرتبط با طراحی، اجرا، ارزشیابی و تحلیل برنامه‌های درسی می‌پردازد. این نشریه به‌صورت الکترونیکی منتشر می‌شود و با پذیرش مقالاتی با رویکردهای نوآورانه، زمینه‌ای برای گسترش اندیشه‌های نو در حوزه برنامه‌ریزی آموزشی فراهم می‌سازد.

 اهداف و چشم‌انداز علمی فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی

این نشریه با تمرکز بر روش‌های کیفی، به‌دنبال ارتقای درک عمیق‌تری از فرآیندها، تجارب و بافت‌های تربیتی است و اهداف زیر را دنبال می‌کند:

✦ حمایت از پژوهش‌های کیفی در برنامه‌ریزی درسی و تحلیل تجربه‌های آموزشی
✦ تقویت تفکر انتقادی و بازاندیشی در طراحی و اجرای برنامه‌های درسی
✦ تبیین نقش بافت فرهنگی، اجتماعی و تاریخی در ساختار و محتوای برنامه‌های آموزشی
✦ ترویج روش‌های تحقیق کیفی مانند پدیدارشناسی، روایت‌پژوهی، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و قوم‌نگاری

حوزه فعالیت‌ها و موضوعات تخصصی نشریه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی

نشریه به حوزه‌هایی می‌پردازد که درک عمیق‌تری از برنامه‌های درسی در عمل و نظر ایجاد می‌کنند. از جمله این حوزه‌ها:

⦿ تحلیل برنامه‌های درسی رسمی و پنهان
مطالعه تأثیرات ساختاری و فرهنگی بر محتوای درسی و تجربه‌های یادگیری دانش‌آموزان.

⦿ تجارب زیسته معلمان، دانش‌آموزان و برنامه‌ریزان
بررسی دیدگاه‌ها و احساسات افراد درگیر در فرآیند آموزش از طریق روایت‌ها و مصاحبه‌های عمقی.

⦿ بازاندیشی انتقادی در سیاست‌های آموزشی
تحلیل تأثیر سیاست‌گذاری‌های کلان بر طراحی و اجرای برنامه‌های درسی در سطوح مختلف.

⦿ آموزش چندفرهنگی و عدالت آموزشی
بررسی نحوه بازنمایی تنوع فرهنگی، زبانی و اجتماعی در برنامه‌های درسی.

⦿ آموزش و هویت‌یابی
مطالعه ارتباط بین آموزش و شکل‌گیری هویت‌های فردی، اجتماعی و فرهنگی در محیط آموزشی.

موضوعات مقالات با شانس پذیرش بالا در مجله پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی

موضوعاتی که با رویکردهای کیفی عمیق و نوآورانه طراحی شده‌اند، شانس بالاتری برای پذیرش در نشریه در زیر شاخه علوم تربیتی دارند:

✦ تحلیل روایت معلمان درباره چالش‌های اجرای برنامه درسی جدید
بررسی تجربیات شخصی و حرفه‌ای معلمان از مواجهه با تغییرات محتوایی و روشی برنامه‌های درسی.

✦ مطالعه پدیدارشناسی تجربه یادگیری دانش‌آموزان در محیط‌های چندفرهنگی
تحلیل عمیق ادراک دانش‌آموزان از تعاملات فرهنگی در فضای آموزشی.

✦ تحلیل گفتمان سیاست‌گذاری در تدوین برنامه‌های درسی ملی
بررسی زبان، مفاهیم و قدرت در اسناد راهبردی آموزشی با رویکرد انتقادی.

✦ قوم‌نگاری تعاملات یاددهی-یادگیری در کلاس‌های تلفیقی
مشاهده و تحلیل فرهنگ آموزشی کلاس‌هایی با دانش‌آموزان با نیازهای خاص در مدارس عمومی.

✦ نظریه‌پردازی داده‌بنیاد درباره شکل‌گیری هویت تربیتی معلمان
ساخت مدل مفهومی از فرآیندهای ذهنی و حرفه‌ای معلمان در طی تجربه‌های تربیتی.

 نمونه مقالات منتشرشده در فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی

برای شناخت بهتر خط‌مشی علمی و سبک مقالات نشریه، به چند عنوان منتشرشده در شماره‌های پیشین توجه فرمایید:

⦿ تحلیل روایت معلمان ابتدایی از تجربه تدریس در دوران کرونا
پژوهشی با استفاده از روش تحلیل روایت که چالش‌ها، ابتکارات و احساسات معلمان در دوران آموزش مجازی را بررسی کرده است.

⦿ بازنمایی هویت زنانه در کتاب‌های درسی علوم انسانی
تحلیل محتوای کیفی کتاب‌های درسی برای بررسی کلیشه‌ها و نحوه بازنمایی نقش زنان در متون آموزشی.

⦿ تجربه زیسته دانش‌آموزان محروم از عدالت آموزشی در مناطق حاشیه‌نشین
مطالعه‌ای پدیدارشناختی از ادراک دانش‌آموزان نسبت به نابرابری‌ها در دسترسی به فرصت‌های آموزشی.