پژوه نامه فقه و علوم اسلامی

معرفی اجمالی مجله پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی

مجله «پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی» یکی از نشریات علمی فقه و حقوق از گروه علوم انسانی است که با تمرکز بر پژوهش‌های بنیادین، کاربردی و روزآمد در عرصه معارف اسلامی منتشر می‌شود. این مجله با حمایت علمی موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، بستری علمی برای انتشار تحقیقات اصیل، عالمانه و تأثیرگذار در حوزه فقه اسلامی، اصول فقه، حقوق اسلامی، و مطالعات میان‌رشته‌ای مرتبط با فقه و علوم انسانی فراهم ساخته است.
«پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی» مأموریت خود را در راستای ارتقای سطح پژوهش در زمینه نظام‌سازی اسلامی، بررسی فقه حکومتی، گسترش مرزهای دانش فقه در تعامل با مسائل نوپدید و تحلیل‌های اجتماعی-حقوقی تعریف کرده است. مخاطبان این ژورنال علمی، پژوهشگران حوزوی، دانشگاهی، قانون‌گذاران، حقوقدانان اسلامی و نخبگان فکری در حوزه مطالعات اسلامی و فقهی هستند که دغدغه پاسخگویی علمی به چالش‌های معاصر جامعه اسلامی را دارند.
انتشار مستمر این نشریه با رویکرد علمی-تحلیلی، علاوه بر تثبیت جایگاه فقه اسلامی به عنوان یک دانش زنده و پویا، به تبیین و گسترش مباحث مهمی همچون فقه سیاسی، حقوق عمومی اسلامی، فقه اقتصاد اسلامی و مسائل نوپدید در عرصه زندگی اجتماعی مسلمانان کمک شایانی نموده است.

🎯 اهداف و چشم‌اندازهای نشریه پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی

⫸ تبیین علمی مسائل نوظهور فقهی و حقوقی
بررسی چالش‌های نوین اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و پاسخ‌دهی علمی از منظر فقه اسلامی.
⫸ تقویت گفتمان فقه نظام‌مند و تمدنی
حرکت به سوی ارائه الگوهای فقهی برای سامان‌دهی نظام‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بر پایه آموزه‌های دینی.
⫸ پیوند میان فقه سنتی و نیازهای معاصر
تحلیل فتاوای رایج و تطبیق آن‌ها با شرایط نوین جامعه اسلامی با حفظ اصالت اجتهادی.
⫸ حمایت از تولید دانش بومی در فقه و حقوق اسلامی
تشویق به نگارش و چاپ مقالات کاربردی و مبتنی بر مسائل داخلی نظام جمهوری اسلامی ایران.
⫸ تقویت تعامل حوزه و دانشگاه
ترویج همکاری میان اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی برای ایجاد انسجام در توسعه علوم اسلامی.

📚 حوزه‌های تخصصی تحت پوشش فصلنامه پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی

⫷ فقه فردی و اجتماعی
مطالعه مسائل مرتبط با احکام فردی، روابط اجتماعی، خانواده، سبک زندگی و اخلاق در فقه اسلامی.
⫷ فقه حکومتی و سیاسی
تحلیل ساختار، مشروعیت و سازوکارهای دولت اسلامی، ولایت فقیه، حقوق عمومی و وظایف حکومت اسلامی.
⫷ حقوق اسلامی تطبیقی
بررسی تطبیقی فقه اسلامی با نظام‌های حقوقی معاصر و نقد نظریه‌های غربی از منظر فقه اسلامی.
⫷ اصول فقه و روش‌شناسی اجتهاد
مطالعه دقیق مبانی اجتهاد و ابزارهای استنباط احکام شرعی در مواجهه با مسائل جدید.
⫷ فقه اقتصادی و مالی اسلامی
تحلیل فقهی مباحثی مانند بانکداری اسلامی، بازار سرمایه، مالیات اسلامی، خمس، زکات و وقف.
⫷ فقه پزشکی و زیستی
بررسی احکام شرعی مرتبط با فناوری‌های نوین زیستی، اخلاق پزشکی و چالش‌های حقوق سلامت.
⫷ فقه فرهنگ و رسانه
تحلیل مسائل مرتبط با اخلاق رسانه، فضای مجازی، سینما، موسیقی و مدیریت فرهنگی از دیدگاه فقهی.
⫷ فقه بین‌الملل و حقوق بشر اسلامی
بررسی روابط بین‌المللی، حقوق اسرا، جنگ و صلح، دیپلماسی اسلامی و حقوق بشر در پرتو فقه شیعه.

📝 موضوعات پیشنهادی برای چاپ مقاله در مجله پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی

▸ بررسی فقهی مشروعیت تنظیم‌گری فضای مجازی در نظام اسلامی
تبیین مبانی فقهی برای تدوین مقررات اینترنت و کنترل شبکه‌های اجتماعی در چارچوب موازین شرعی.
▸ تحلیل فقهی ابعاد حقوق عمومی در نظام جمهوری اسلامی ایران
مطالعه جایگاه مردم، مسئولیت‌پذیری دولت و نهادهای نظارتی از منظر فقه حکومتی.
▸ نقش اصول فقه در استخراج احکام نوپدید حوزه سلامت
بررسی قابلیت اصول فقه در پاسخ‌دهی به مسائل زیستی-پزشکی همچون پیوند اعضا، رحم اجاره‌ای و مرگ مغزی.
▸ جایگاه فقه و حقوق اسلامی در تحقق عدالت اقتصادی
تحلیل ابزارهای فقهی مانند خمس، زکات و وقف در مقابله با فقر و نابرابری.
▸ فقه‌الاسرار: بررسی حقوق حریم خصوصی در آموزه‌های اسلامی
مطالعه حدود فقهی افشای اطلاعات شخصی و تعارض آن با آزادی بیان و امنیت عمومی.
▸ فقه تعاملات بین‌الملل در نظام اسلامی
تحلیل روابط خارجی و دیپلماسی اسلامی با کشورها و نهادهای بین‌المللی از منظر فقه سیاسی.
▸ نقد فقهی-حقوقی قراردادهای هوشمند (Smart Contracts)
بررسی مشروعیت و سازوکار اجرای قراردادهای خودکار در بلاک‌چین از دیدگاه فقه اسلامی.
▸ تطبیق احکام فقه اسلامی با اصول حقوق بشر نوین
مقایسه اصول فقهی و قواعد حقوق بشر جهانی با حفظ مرجعیت قرآن و سنت.
▸ بازخوانی فقهی حقوق زنان در قوانین خانواده جمهوری اسلامی ایران
تحلیل تطبیقی حقوق زن در نکاح، طلاق، حضانت و نفقه با فقه امامیه.
▸ بررسی فقهی مالکیت فکری و کپی‌رایت در فضای دیجیتال
ارزیابی مشروعیت شرعی حقوق مؤلف، نرم‌افزار و داده‌های دیجیتال.

📌 نمونه مقالات منتشرشده در مجله پژوه‌نامه فقه و علوم اسلامی

📄 بررسی فقهی-حقوقی اصل شفافیت در عملکرد نهادهای حکومتی
مقاله‌ای با تمرکز بر اصول فقه حکومتی و الزام مسئولان به پاسخگویی و شفافیت در نظام اسلامی.
📄 چالش‌های فقهی استناد به علوم انسانی غربی در تدوین نظامات اسلامی
نقد دیدگاه‌های متعارض درباره استفاده از نظریه‌های غربی در طراحی سیاست‌های اسلامی.
📄 تحلیل فقهی مسئولیت مدنی ناشی از خدمات درمانی در فقه امامیه
مطالعه قواعد ضمان پزشک، خطای درمانی و حقوق بیماران در فقه شیعه.
📄 تطبیق فقهی مشروعیت اسناد رسمی در حقوق مدنی ایران
بررسی جایگاه شرعی و قانونی سند رسمی و اعتبار آن در دعاوی حقوقی از منظر فقه.
 📄 فقه‌الافشای اسرار: واکاوی شرعی لو دادن اطلاعات امنیتی و سیاسی
بررسی حکم افشای اسرار دولتی، امنیتی یا نظامی در شرایط خاص بر اساس قواعد فقهی.